Sztum – piękny krzyżacki zamek, rynek oraz zabytkowe kościóły

0
518

Kolejnym punktem w majowej wyprawie Johanki był Sztum. Uprzedzając pytania , nie szukałam Zakładu Karnego w Sztumie, ale skupiłam się na zabytkach.

Zaparkowaliśmy busa nad urokliwym zbiornikiem wodnym, na którym pływało ptactwo.

Pierwsze, co mnie oszołomiło, to cisza, cisza, przerywana od czasu do czasu ptasim trele… Chwilę staliśmy porażeni pięknem krajobrazu, potem ruszyliśmy w kierunku zamku, którego mury były widoczne z parkingu.

Zamek krzyżacki w Sztumie

Jakieś było moje rozczarowanie, kiedy poszliśmy, bo muzeum/ zamek były zamknięte. Oczom naszym ukazał się ochroniarz, który oznajmił, ze trwają jakieś prace i muzeum nie jest czynne, za jakiś czas przyszedł pan chyba pracownik administracji , a ja z błaganiem w oczach jak kot ze Shreka, poprosiłam, by nas wpuścili tylko na dziedziniec, że jesteśmy z Opolszczyzny, wpuszczono nas na 15 minut, zrobiliśmy zdjęcia na dziedzińcu, towarzyszył nam pan ochroniarz. Dziękuję serdecznie za grzeczność, dostałam nawet na drogę foldery z muzeum, obiecałam, że napiszę artykuł na portalu 50ok.pl.

Miałam inne wyobrażenie o zamku w Sztumie, wiecie, Malbork , te historie , ale mimo wszystko nie zawiodłam sie, bo tzw. klimat był.

Sam średniowieczny zamek krzyżacki w Sztumie w województwie pomorskim położony jedt nad Jaziorem Sztumskim, mieści się przy ulicy Galla Anonima. Dawniej pełnił funkcję siedziby wójta zakonnego, a również był rezydencją wielkiego mistrza, innych dostojników i ich gości. Zamek jest w stylu gotyckkim, na planie wielokąta z trzema wieżami. Ze źródeł historycznych wynika, ze założono go na zwiążek z fundacją fortalicium w Sztumie , której dokonał książę austriacki Albrecht III Długowłosy, po zbrojnej wyprawie u boku Winricha von Kniprode, przeciwko pogańskim Żmudzinom i Litwinom w 1377 roku. W 1410 po bitwie pod Grunwaldem przejęły go wojska polskie, a następnie odzyskały oddziały krzyżackie pod wodzą Heinricha von Plauena. Wtedy uległa zniszczeniu zachodnia wieża zamkowa.

Po II wojnie światowej na zamku znajdowały się: prokuratura i sąd powiatowy. Potem, koło lat siedemdziesiątych funkcjonowało tu Muzeum Powiśla. W późniejszym okresie w latach dziewięćdziesiątych powstało Sztumskie Centrum Kultury. Na przełomie 2017 i 2018 zamek w Sztumie stał się siedzibą oddziału Muzem Zamkowego w Malborku.

Zabytkowy kościół św.Anny w Sztumie

Kościół ten jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym w Sztumie, w województwie pomorskim. Należy do parafii Św.Anny w Sztumie, w dekanacie Sztum diecezji elbląskiej.

„Pierwsza świątynia została wybudowana w 1416 roku. Kościół ten został zniszczony w czasie wojny trzynastoletniej (1454-1466). Odbudowany został w latach 1490-1500. W 1589 roku świątynia została przejęta przez protestantów. Kościół posiadał jedną nawę oraz zakrystię od strony północnej. Od strony zachodniej mieściła się wieża. W 1599 roku król Zygmunt III Waza oddał świątynię katolikom, ale w 1626 roku luterańscy Szwedzi oddali go ponownie protestantom. Taka sytuacja trwała do pokoju oliwskiego zawartego w 1660 roku. W 1698 roku zostały zamontowane w świątyni nowe ławki, została założona drewniana podłoga, wnętrze zostało wymalowane i został wzniesiony chór. Wyremontowana została również zakrystia mieszcząca się wówczas niedaleko współczesnego północnego wejścia do świątyni. W 1774 roku zostały ufundowane organy o 12 głosach i został wzniesiony chór nad zakrystią. W 1899 roku kościół w Sztumie postanowiono częściowo rozebrać i przedłużyć o 10 metrów w stronę wschodnią według projektu Reimbotha z Iławy ze względu na jego duże zniszczenie. Prace zostały zakończone w 1901 roku. Stare, gotyckie mury można dzisiaj oglądać w części zachodniej, z kolei nawy boczne, główny korpus świątyni, prezbiterium i wieża reprezentują styl neogotycki, tak samo jak ogromna większość wyposażenia świątyni.”

źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kościół_św._Anny_w_Sztumie#Historia

Zachwycające miasto Sztum

W samym centrum jest poewangelicki kościół (biała elewacja), który opiszę niżej, podobała mi się fontanna. Rynek tworzy zlepek nowoczesnych bloków, w połączeniu z starszymi budynkami. Czysto jak mało gdzie. Podobało mi się.

Poewangelicki kościół w Sztumie

Jest bardzo zadbany, z czystą elewacją… liczne ławeczki obok zachęcają do odpoczynku.

Budowla została wzniesiona na miejscu dawnego ratusza miejskiego. Prace budowlane rozpoczęły się w 1816. Osobiście król Fryderyk Wilhelm III Pruski na budowę świątyni przeznaczył 4500 talarów i za darmo drewno – materiał budowlany. Przez niego zostały ufundowane również dzwony odlane w królewskiej ludwisarni w Berlinie. Koszt całej budowy wyniósł około 6520 talarów. Kamień węgielny pod przyszły kościół został położony 25 czerwca 1816 roku i zbudowany według planów Karla Friedricha Schinkla, przez Salomona Sachsa jako kierownika budowy.[2] 18 października 1818 roku ukończona świątynia została poświęcona i przekazana luteranom. Nabożeństwa protestanckie były odprawiane w niej do stycznia 1945. Po zakończeniu II wojny światowej budowla popadała w ruinę i używana była tylko jako kaplica pogrzebowa. W 1999 została odnowiona elewacja zewnętrzna świątyni, a w późniejszych latach przeprowadzono prace konserwacyjne sklepienia. Po wyremontowaniu świątynia pełni odtąd rolę placówki kulturalnej i muzealnej jako Centrum Kultury Chrześcijańskiej pod opieką Bractwa Rycerzy Ziemi Sztumskiej. Na chórach świątyni jest prezentowana Wystawa Regionalna o Sztumie i Ziemi Sztumskiej.

Świątynia jest budowlą orientowaną z wieżą o hełmie wiciowym[3]. Nawy boczne przykrywa płaski strop, natomiast na zewnątrz dach pulpitowy. Nawa główna jest nakryta drewnianym sklepieniem beczkowym, pokrytym malowidłami imitującymi kasetony[4].

źródło :https://pl.wikipedia.org/wiki/Kościół_poewangelicki_w_Sztumie

Podsumowanie

Sztum mnie zachwycił , zarówno zabytki , jak i samo miasto. Moja krótka wizyta była pełna pozytywnych odczuć i wrażeń estetycznych.

Polecam Wam Sztum. Na pewno jest jeszcze wiele miejsc i miast do odkrycia, co będę kontynuować.

Johanka

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj