Spytałam GROK`a o ten budynek, który spotkałam po drodze do dawnej synagogi w Józefowie, był z boku jakiegoś lokalu, czy restauracji, który był zamknięty.
Oto odpowiedź GROK`a
„CRS na mozaice oznacza Centralę Rolniczą Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (czasem zapisywane jako Centrala Rolniczych Spółdzielni).
Była to centralna organizacja zrzeszająca i nadzorująca gminne spółdzielnie wiejskie typu „Samopomoc Chłopska” (GS „SCh”) w okresie PRL. Zajmowały się one zaopatrzeniem wsi, handlem, skupem płodów rolnych, usługami rolniczymi i często prowadziły sklepy, magazyny czy punkty obsługi rolników.
bc.gbpizs.gov.pl
Charakter mozaiki
Mozaika na elewacji to typowa dekoracja z okresu PRL (najprawdopodobniej lata 60.–80. XX w.). Wykonana jest w technice mozaiki kamiennej/ceramicznej (drobne kamyczki, tłuczeń ceramiczny lub płytki), z szarawym tłem i wyraźnymi motywami słoneczników.
- Lewy „słonecznik” zawiera okrągły emblemat z napisem CRS oraz stylizowanym zielonym symbolem rolniczym (kłosy, rośliny lub snopki).
- Po prawej stronie widać kolejne motywy słoneczników o ciemniejszych (brązowo-czerwonawych) środkach.
Słoneczniki były popularnym motywem na budynkach związanych z rolnictwem, spółdzielczością wiejską, sklepami GS czy ośrodkami usługowymi – symbolizowały słońce, urodzaj, wieś i „promienną przyszłość”. Tego typu realizacje powstawały często lokalnie, nie zawsze przez znanych artystów; były elementem typowego „ozdabiania” architektury użyteczności publicznej i spółdzielczej. Podobne mozaiki pojawiały się na wielu budynkach GS, domach kultury czy obiektach usługowych w całej Polsce.
Budynek w Józefowie
W Józefowie (powiat biłgorajski) działała Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” (siedziba m.in. przy pl. Wyzwolenia 2; obecnie w likwidacji). Budynek z mozaiką (różowawa elewacja, zielona falista markiza, otoczenie zarośnięte roślinnością) pasuje stylistycznie do obiektów spółdzielczych z tamtego okresu – mógł to być sklep, magazyn, punkt usług rolniczych lub powiązany obiekt (np. związany też z późniejszym Spółdzielczym Zakładem Gospodarczym przy ul. Armii Krajowej).
Po transformacji ustrojowej wiele takich budynków zmieniło funkcję, podupadło lub zostało przejęte przez inne podmioty.Mozaika nie jest wpisana do rejestru zabytków ani szeroko opisywana w źródłach – to raczej lokalny przykład peerelowskiej sztuki użytkowej, która dziś stanowi ciekawe świadectwo epoki. W wielu miejscach podobne realizacje giną przy termomodernizacjach lub rozbiórkach, więc ta zachowana jest wartościowa jako dokument historii lokalnej spółdzielczości.Jeśli masz więcej zdjęć (np. dokładniejszy widok emblematu, adres budynku lub inne detale), można spróbować doprecyzować. Lokalni mieszkańcy lub starsi pracownicy spółdzielni mogliby mieć więcej wspomnień o tym obiekcie.
1 strona internetowa
” koniec cytatu
źródło: GROK
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
Moja poprzednia wizyta w Józefowie:
