Zapraszam do zapoznania się z historią krzyża przydrożnego w miejscowości Sahryń Kolonia.
Dwa słowa o miejscowości Sahryń Kolonia
„Sahryń-Kolonia – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice[4][6].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Wieś stanowi sołectwo gminy Werbkowice[7]. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 216 mieszkańców i była osiemnastą co do liczby ludności miejscowością gminy[8].
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętych Cyryla i Metodego w Sahryniu[9].”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Sahryń-Kolonia
Krzyż przydrożny w tej miejscowości
Spytałam Grok`a o ten krzyż.
„To typowa polska kapliczka przydrożna (wayside shrine) z Sahrynia-Kolonii w gminie Werbkowice (powiat hrubieszowski, woj. lubelskie).
Nie znalazłem w dostępnych źródłach (Wikipedia, strona gminy, opracowania historyczne, rejestry zabytków) szczegółowej, udokumentowanej historii konkretnie tego obiektu – takie lokalne kapliczki rzadko mają odrębne wpisy, chyba że są starsze, wpisane do ewidencji zabytków lub związane z konkretnym wydarzeniem.
Co widać na zdjęciach
- Biała, murowana (betonowa/kamienna) kapliczka na postumencie, zwieńczona krzyżem.
- W niszy płaskorzeźba postaci w welonie/chustce – najprawdopodobniej Matki Bożej (typowa ikonografia maryjna na polskiej wsi).
- Na górze wieniec z sztucznych fioletowych kwiatów (częsta praktyka – odnawiane na majówki, odpusty czy święta).
- Na cokole wytarta, słabo czytelna inskrypcja (na zdjęciu widać fragmenty przypominające początek modlitwy lub dedykacji, np. coś w stylu „Błogosław Boże…” lub nazwiska fundatorów + rok). Takie napisy zwykle zawierają imiona i nazwiska ofiarodawców, datę wystawienia oraz krótką prośbę/modlitwę.
Stoi przy drodze/polu (w pobliżu znaku „Sahryń Kolonia nr 1-8”), obok drzewa – klasyczne usytuowanie przydrożnej kapliczki.
Kontekst miejscowości
Sahryń-Kolonia to niewielka wieś (ok. 185 mieszkańców według spisu 2021), sołectwo gminy Werbkowice. Wierni należą do parafii Świętych Cyryla i Metodego w Sahryniu. Kolonia powstała m.in. w wyniku parcelacji majątku na początku XX w. (ok. 1909 r.).Region (Chełmszczyzna / Zamojszczyzna) ma skomplikowaną historię etniczną i religijną:
- Przed II wojną światową Sahryń i okolice (w tym Kolonia) miały mieszaną ludność polsko-ukraińską, z przewagą ukraińską w części osad. Dominowała cerkiew greckokatolicka/prawosławna (murowana cerkiew św. Cyryla i Metodego z lat 1870. w Sahryniu została w 1923 r. przejęta i wyświęcona jako kościół rzymskokatolicki).
- W 1944 r. doszło tu do tragicznych wydarzeń konfliktu polsko-ukraińskiego. 10 marca 1944 oddziały AK i BCh zaatakowały Sahryń (i sąsiednie ukraińskie wsie) – w Sahryniu zginęło według różnych szacunków od ok. 150–300 do kilkuset cywilów ukraińskich (liczby są sporne i zależą od źródła; IPN podaje niższe, strona ukraińska wyższe). Był to element szerszej eskalacji po zbrodniach UPA na Wołyniu i Lubelszczyźnie. Po wojnie nastąpiły duże zmiany demograficzne (wysiedlenia, przesiedlenia).
Kapliczka z wizerunkiem Matki Bożej ma wyraźnie rzymskokatolicki charakter i najprawdopodobniej została postawiona przez polskich mieszkańców (przedwojennych osadników lub powojennych). Takie obiekty na polskiej wsi pełniły funkcję lokalnych miejsc modlitwy (majówki, nabożeństwa), znaków wiary w krajobrazie i czasem upamiętnień (np. za ocalenie, po wojnie, z okazji jubileuszy).
Podsumowanie
To charakterystyczny element polskiego krajobrazu kulturowego – skromna, ludowa forma pobożności, często odnawiana przez mieszkańców. Nie jest to znany pomnik historyczny ani obiekt o udokumentowanej wyjątkowej historii w publicznie dostępnych źródłach. Dokładniejsze informacje (data, fundatorzy, pełna treść inskrypcji) najlepiej uzyskać lokalnie: od parafii w Sahryniu, sołtysa, starszych mieszkańców lub w gminnej ewidencji zabytków w Werbkowicach.”
źródło : GROK
Film z miejsca zwiedzania z 04.2026
Film robiłam komórki ” z ręki”
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
