Wilkowiczki , woj. śląskie - krzyż z 1907 roku oraz Kaplica Maryjna

Wracając z Gliwic do mojego rodzinnego Zawadzkiego, skręciliśmy i pozwiedzaliśmy okolicę. Oto efekt zwiedzania. Tak trafiliśmy do maleńkich Wilokowiczek.

Dwa słowa o Wilkowiczkach

„Wilkowiczki (niem. Klein Wilkowitz) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Toszek^[3]^[4].

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.”

źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wilkowiczki_(województwo_śląskie)

Nazwa Wilkowiczek – historia

„Nazwa miejscowości pochodzi od zdrobnienia polskiej nazwy zwierzęcia Wilk.

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Wilcovitz^[5]^[6].

Polską nazwę Wilkowiczki oraz zgermanizowaną Klein Wilkowitz wymienia w 1896 roku śląski pisarz Konstanty Damrot w książce o nazewnictwie miejscowym na Śląsku^[7]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany pod koniec wieku XIX podaje polską nazwę miejscowości Wilkowice małe oraz niemiecką Klein Wilkowitz^[8].

W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 nazwę miejscowości zmieniono na całkowicie niemiecką – Wölfingen.”

źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wilkowiczki_(województwo_śląskie)#Nazwa

Filmy z miejsca zwiedzania

Kapliczka Maryjna

Spytałam GROK`a o krzyż i kaplicę

„To krzyż przydrożny (Boża Męka) przy neogotyckiej kapliczce Matki Bożej Różańcowej w Wilkowiczkach (gmina Toszek, powiat gliwicki).

odtur.pl

Lokalizacja i wygląd

Krzyż stoi tuż obok kapliczki (na ul. Toszeckiej / w pobliżu Kotliszowickiej), na niewielkim wzniesieniu, w wiejskim otoczeniu z polami i drzewami. Jest to kamienny postument z metalową (złoconą) figurą Ukrzyżowanego i tabliczką INRI. Na granitowej tablicy widnieje niemiecki napis „Gelobt sei Jesus Christus” (Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus) oraz daty 1907–2007. Całość otoczona jest ozdobnym kutym ogrodzeniem; u podstawy ustawiane są kwiaty i znicze. Kapliczka obok to ceglana budowla neogotycka z wieżyczką-sygnaturką i dzwonkiem, poświęcona Matce Bożej Różańcowej.

odtur.pl

Historia

1907 – data postawienia krzyża (zgodnie z tablicą). W tym czasie Wilkowiczki nosiły nazwę Klein Wilkowitz i należały do Prus (Górny Śląsk). Niemiecki napis jest typowy dla katolickich krzyży przydrożnych w tej części Śląska.
ok. 1910 – w wielu lokalnych opisach krzyż jest datowany na ten rok i określany jako „pieczołowicie odnowiony”. Możliwe, że 1910 dotyczy kapliczki albo drobnego przesunięcia daty w przekazach. polskaniezwykla.pl
2007 – renowacja / upamiętnienie 100-lecia (daty na tablicy).

Kapliczka (ok. 114–115 lat) od zawsze związana jest z kultem maryjnym. Mieszkańcy tradycyjnie odmawiają tu modlitwy w maju i październiku; odbywają się też okazjonalne uroczystości (np. Dni Krzyżowe). Społeczność sama dba o obiekt – wymieniano okna, drzwi, naprawiano i malowano wnętrze.

odtur.pl

Wieś ma średniowieczne korzenie (wzmianka w Liber fundationis z przełomu XIII/XIV w. jako Wilcovitz). Do 1945 r. była niemiecka, po wojnie wróciła do Polski. Krzyż jest typowym przykładem lokalnej małej architektury sakralnej z początku XX w., charakterystycznej dla katolickiego Górnego Śląska.

pl.wikipedia.org

Szczegółowe informacje o fundatorach czy dokładnej historii postawienia nie są szeroko udokumentowane w dostępnych źródłach – wiele takich obiektów powstawało z prywatnych lub wspólnotowych fundacji i nie zachowały się pełne zapiski.

Na fotopolska.eu i stronach turystycznych (odtur.pl, polskaniezwykla.pl) obiekt jest skatalogowany głównie wizualnie i lokalizacyjnie.

To klasyczny śląski krzyż przydrożny, który łączy niemiecką tradycję katolicką regionu z współczesną troską mieszkańców.”

źródło: GROK

Krzyż z 1907 roku