W ubiegły weekend na chwilę pojechałam do Jemielnicy, która leży niedaleko mojego rodzinnego Zawadzkiego.
Dwa słowa o Jemielnicy
„Jemielnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Himmelwitz[3]; śl. Imielnica[4] lub Iymylnica[5]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica. Miejscowość jest siedzibą gminy Jemielnica. Od 14 listopada 2008 r. obowiązuje podwójne nazewnictwo polsko-niemieckie.
Polska nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiego słowa jemiel oznaczającego jemiołę[6]. Jest ona pierwotną nazwą i pojawiła się ona dużo wcześniej niż niemieckojęzyczne określenie Himmelwitz[6]. Podobny wywód przedstawił topograficzny podręcznik Górnego Śląska z 1865[7].
W 1475 roku w łacińskich statutach Statuta Synodalia Episcoporum Wratislaviensium miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej staropolskiej formie Gymilnicz[8]. W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Grimmelwicense monasterium[9].
W alfabetycznym spisie miejscowości z terenu Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Georga Knie wieś występuje pod obecną, polską nazwą Jemielnica oraz nazwą zgermanizowaną – Himmelwitz[10]. Według książki Konstantego Damrota z 1896 roku funkcjonowała jeszcze równolegle nazwa Imielnica wśród mieszkańców posługujących się etnolektem śląskim[4]. Według badań prof. Kazimierza Nitscha z 1939 roku miejscowi Ślązacy używali nazwy Iymylnica[5].
W latach 1945–1947 Jemielnica nosiła urzędową nazwę Imielnica[11].”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jemielnica
Spytałam GROK`a o tę tablicę
„To pamiątkowy głaz (głaz narzutowy z czarną tablicą) upamiętniający 770-lecie Jemielnicy / Himmelwitz (1225–1995). Stoi przy ul. Wiejskiej w centrum wsi (w okolicy innych obiektów, jak figura św. Jana Nepomucena czy pomnik ofiar wojen).
fotopolska.eu
Co przedstawia tablica
Tablica jest wielojęzyczna (polski, niemiecki, angielski, francuski, rosyjski) i nosi tytuł w rodzaju „Nazwa miejscowości na przestrzeni wieków” / „Der Ortsname im Laufe der Jahrhunderte” itd. Na górze widnieje „Jemielnica – Himmelwitz”.Wymienia historyczne formy nazwy wsi z datami dokumentów:
ome-lexikon.uni-oldenburg.de
- 29.11.1225 – Gemelnici (pierwsza wzmianka; dokument księcia opolskiego Kazimierza dotyczący lokacji na prawie niemieckim, „Villa nova”)
- 27.4.1285 – Jemelnicha
- 16.2.1302 – Gemelnitz
- 16.5.1310 – Gemmelniche
- 23.10.1364 – Gemilnicz
- 25.3.1366 – Gemelnitz
- 21.2.1401 – Gimmelnycz
- 30.4.1485 – Giemelnicz
- 1608 – Jemmelnitz
- 22.2.1616 – Himmelwitz
- 1677 – Gimmelwitz
- 1699 – Gemelnicium
- 1776 – Himmelwitz
- 21.1.1945 – Химмельвиц (cyrylicą, po wkroczeniu Armii Czerwonej)
- 21.4.1945 – Imielnica (tymczasowa polska nazwa)
- 30.3.1947 – Jemielnica (obecna nazwa)
Na dole:
„Z okazji 770-lecia Jemielnicy / Aus Anlass des 770-jährigen Jubiläums von Himmelwitz 1225–1995” oraz informacje o inicjatorach, fundatorach i współpracy lokalnej (m.in. z mniejszością niemiecką).
Kontekst historyczny
Jemielnica to stara wieś na Górnym Śląsku (powiat strzelecki, woj. opolskie), siedziba gminy. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 29 listopada 1225 r. Osada powstała prawdopodobnie wcześniej (ślady osadnictwa sięgają nawet paleolitu). W 1280–1289 r. książę Bolesław I Opolski ufundował tu klasztor cystersów (filia Rud), który odegrał kluczową rolę gospodarczą i kulturalną – stąd też niemiecka nazwa Himmelwitz (od połowy XVII w.; cystersi często nawiązywali do nieba w nazwach).
en.wikipedia.org
Nazwa polska Jemielnica wywodzi się najprawdopodobniej od słowiańskiego słowa oznaczającego jemiołę (jemela/jemioła) – roślinę częstą w okolicy. Inne interpretacje łączą ją z młynami („mielnica”) lub rzeką Jemielnicą/Chrząstawą. Po 1945 r. tymczasowo używano formy Imielnica, a od 30 marca 1947 r. obowiązuje Jemielnica. Od 2006/2008 r. gmina jest oficjalnie dwujęzyczna (polsko-niemiecka), z dwujęzycznymi tablicami.
jemielnica.pl
Wieś słynie z pocysterskiego zespołu klasztornego (barokowy kościół Wniebowzięcia NMP z bogatym wyposażeniem, dawna plebania, młyn, mostki itp.), kościoła cmentarnego Wszystkich Świętych, cmentarza francuskiego (z czasów wojen napoleońskich) oraz pomnika ofiar I i II wojny światowej.
Głaz z 1995 r. to lokalna inicjatywa upamiętniająca długą historię zmian nazw i tożsamości miejsca – typowy dla Śląska Opolskiego sposób pokazania ciągłości historycznej wsi o skomplikowanej przeszłości.”
źródło :GROK
Film z miejsca zwiedzania
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
