W czasie podróży, w sierpniu 2026 , wracając do domu na Opolszczyźnie – akurat przejeżdżaliśmy tędy.
Na przedmieściach Sandomierza, włączając się do ruchu ( mąż kierowca)- zrobiłam zdjęcie interesującego krzyża. Po powrocie do domu szukałam więcej o nim wiadomości.
Spytałam GROK`a o ten krzyż:
„To metalowy krzyż przydrożny z 1899 roku stojący na przedmieściach Sandomierza (województwo świętokrzyskie), w pobliżu torów kolejowych i zabudowań.
Wygląd
Krzyż ma charakterystyczny, smukły, niebieski (pomalowany) betonowy lub kamienny postument w formie obelisku, zwężającego się ku górze. Na szczycie znajduje się metalowy krucyfiks z postacią Chrystusa, ozdobiony elementami przypominającymi promienie lub koronę. Na postumencie widoczna jest okrągła plakietka z datą 1899. U podstawy stoi znicz. Obiekt jest zadbany, otoczony żwirem i kostką brukową, choć w tle widać współczesne banery reklamowe firm ogrodzeniowych oraz tory kolejowe i budynek mieszkalny/gospodarczy.
Kontekst historyczny
Krzyż pochodzi z końca XIX wieku (1899 r.). W tym okresie na ziemiach polskich (pod zaborami) często stawiano takie przydrożne krzyże jako:
- wota dziękczynne,
- upamiętnienie ważnych wydarzeń lokalnych lub rodzinnych,
- ochronę przed zarazami, nieszczęściami lub na rozstajach dróg.
Lokalizacja w pobliżu torów może wiązać się z rozwojem kolei w okolicy Sandomierza (linia kolejowa w tym rejonie rozwijała się w drugiej połowie XIX w.). Nie jest to jeden z bardziej znanych, opisanych w przewodnikach krzyży sandomierskich (np. kamienny krzyż z 1861 r. przy ul. Mickiewicza koło cmentarza katedralnego czy historyczne obiekty związane z katedrą).
Publicznie dostępne źródła nie zawierają szczegółowej historii fundatora ani dokładnej okoliczności powstania właśnie tego krzyża – jest to typowy lokalny obiekt sakralny, który przetrwał do dziś i jest utrzymywany przez mieszkańców lub okolicznych właścicieli.
Niebieski kolor postumentu to najpewniej efekt późniejszego odnawiania (takie malowanie jest dość popularne przy przydrożnych krzyżach).Jeśli masz więcej szczegółów (np. dokładną ulicę, nazwę dzielnicy/przedmieścia albo napis na drugiej stronie), mogę spróbować znaleźć dokładniejsze informacje.”
źródło: GROK
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
