W czasie zwiedzania Modrynia, koło kościoła dostrzegłam cmentarz wojenny z I wojny światowej, zapraszam do przeczytania i jego historii.
Dwa słowa o Moryniu
„Modryń – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze[4][6]. Leży przy drodze nr DW844.
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modryń, po jej zniesieniu w gromadzie Mircze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Wieś stanowi sołectwo gminy Mircze[7]. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 266 mieszkańców i była jedenastą co do wielkości miejscowością gminy[8].
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zmartwychwstania Pańskiego w Mirczu[9].”
źródło : https://pl.wikipedia.org/wiki/Modryń
Historia Modrynia
„Wieś wzmiankowana w 1396 r. Występuje początkowo pod nazwą Modryń Wielki. W okresie XV-XVII w. stanowi część starostwa hrubieszowskiego. Zaś w początkach XVIII w. przyłączona zostaje do dóbr starostwa grabowieckiego. W 1564 były tu: drewniana cerkiew prawosławna i karczma. Na 5 łanach kmiecych (84 ha) siedziało wówczas 21 kmieci Wieś dawała dochodu rocznego 56 zł. 2 gr[10]. W końcu XVIII w. władze austriackie sprzedały ją w ręce prywatne. W 1825 r. do pułkownika Michała Koźmińskiego, później do Milowiczów, do nich jeszcze w 1905 roku[10]. W 1827 r. wieś liczyła 65 domów i 368 mieszkańców[11]. Natomiast spis z r. 1921 stwierdzał 89 domów oraz 504 mieszkańców, w tym 37 Żydów i 402 Ukraińców.
24 grudnia 1943 r. wieś została częściowo spalona przez oddział Batalionów Chłopskich pod dowództwem Stanisława Basaja „Rysia”. Zginęło 22 ukraińskich mieszkańców Modrynia, w tym kobieta i dziecko[12]. Według opracowania zbiorowego dziejów gminy Mircze dwa plutony z oddziału „Rysia” przyszły z pomocą napadniętej przez bojówkę UPA polskiej ludności w Modryniu-Kolonii, a w wyniku potyczki zginęło 14 Ukraińców i 7 Polaków. Partyzanci zdobyli na wrogu 3 kb[13]. Igor Hałagida nie wspomina o walce, opisując zdarzenie jako napad na wieś[12]. Według relacji proboszcza miejscowej parafii prawosławnej, przesłanej biskupowi chełmskiemu Hilarionowi, „o godzinie 22.00 w pobliżu cerkwi i budynków parafialnych, w kierunku na szosę, wieś i mleczarnię, rozpoczęła się strzelanina. Wielka banda rzuciła się na wieś i na ludzi, którzy zgromadzili się tu na noc z innych ulic. Niemal we wszystkich chałupach domach wybito szyby w oknach i powyłamywano ramy”. Z kolei według wspomnień ukraińskiego mieszkańca Witalija Siwaka: „Wieczorem, na Wigilię, na podwórzu była mgła. Jutro – katolickie Boże Narodzenie. Trwamy w naprężonej ciszy, tylko w lasach słychać pojedyncze strzały. […] Zaczęli schodzić się sąsiedzi. Zgasili lampę. Wartownicy poszli pilnować, gdzieś o północy wszedł ojciec; powiedział: „wstawajcie, we wsi strzelanina”. Zerwaliśmy się. Wybiegliśmy na dwór. Nie pamiętam kto to zaproponował, ale kobity z dziećmi (w tym my z bratem) pobiegliśmy w kierunku Hanuszówki. Wtedy było niemało śniegu i my, przebijając się przez zaspy, przez rowy i błoto biegliśmy nie zastanawiając się nad tym, że na Hanuszówce mogą nas bandyci powystrzelać. Strach zastąpił rozum. Biegliśmy i biegliśmy. Gdy byliśmy na miejscu zobaczyliśmy dwie łuny nad Modryniem”[14].
Nocą 12 lutego 1944 roku nacjonaliści ukraińscy z Ukraińskiej Samoobrony Narodowej dokonali napadu na młyn, gdzie na noc chronili się miejscowi Polacy. Nacjonaliści wymordowali cały personel młyna wraz z ukrytą tam ludnością a następnie podpalili młyn i kilka przyległych zabudowań. Z ponad 30 znajdujących się tam ludzi ocalała tylko jedna osoba. Ofiarą Ukraińców tej nocy były jeszcze dwie inne osoby z gospodarstwa położonego w pobliżu młyna.”[15].
11 marca 1944 r. Modryń został zaatakowany przez oddziały Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w ramach skoordynowanego uderzenia na ukraińskie wsie w powiecie hrubieszowskim, podczas którego zniszczono również Sahryń, Szychowice, Turkowice, Łasków i Miętkie[16][12]. Zginęło 26 osób, w tym 12 kobiet i jedno dziecko[12].”
źródło : https://pl.wikipedia.org/wiki/Modryń#Historia
Cmentarz wojenny w Modryniu
„Cmentarz wojenny z okresu I wojny św. w Modryniu
Cmentarz pochodzi z okresu I wojny światowej, nieczynny. Na cmentarzu nie zachowały się mogiły ziemne ani nagrobki. W latach 90 – tych została wykonana renowacja cmentarza poprzez wykonanie ogrodzenia z przęseł metalowych, odnowiono rów wokół cmentarza i obsiano trawą.”
źródło : https://www.starostwo.hrubieszow.pl/page/1162/cmentarz-wojenny-z-okresu-i-wojny-sw-w-modryn.html
Film ze zwiedzania
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
