Zwiedzając województwo lubelskie, kiedyś część zamojskiego trafiłam do Zawady, przy drodze spotkałam kilkanaście obiektów sakralnych, niektóre Wam przedstawiam.
Dwa słowa o miejscowości Zawada w woj. lubelskim
„Zawada – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość[5][6].
W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Zawada.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Zamość[7]. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1736 mieszkańców[8].
Jest to jedna z większych wsi w gminie Zamość, położona przy drodze krajowej nr 74. Stanowi także niewielki węzeł kolejowy, gdzie od linii Rejowiec – Bełżec odbiega linia kolejowa na wschód do Zamościa i Hrubieszowa; ponadto biegnie tędy Linia Hutnicza Szerokotorowa.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Wielączy[9].”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zawada_(powiat_zamojski)
Spytałam GROK`a o tę kapliczkę
„Na podstawie zdjęć i widocznej inskrypcji da się powiedzieć o tej kapliczce (a właściwie o krzyżu przydrożnym / Bożej Męce) dość konkretnie, choć – podobnie jak w przypadku poprzedniej – nie znalazłem o niej szerszego opisu w ogólnodostępnych źródłach internetowych.
Co widać na miejscu
Jest to murowany, otynkowany na biało postument (cokół) z metalowym krzyżem na szczycie.
Wyraźnie widać napis:
DNIA 11 MAJA
1904 R.
Czyli krzyż/kapliczka została ufundowana lub poświęcona 11 maja 1904 roku.
Obiekt stoi w otoczeniu domów, ogrodzony żywopłotami z tui i innych krzewów, udekorowany girlandami z czerwonych i białych sztucznych kwiatów oraz wieńcami. Obok rośnie duże drzewo liściaste (prawdopodobnie lipa lub klon). Całość wygląda na zadbaną i regularnie odnawianą przez mieszkańców.
Charakter obiektu
To klasyczny przykład przydrożnej Bożej Męki (krzyża na murowanym postumencie) z początku XX wieku. Takie obiekty bardzo często stawiano w Królestwie Polskim (zabór rosyjski) w latach 1900–1910, szczególnie po ukazie tolerancyjnym z 1905 r., ale także tuż przed nim.
Fundowano je:
- jako dziękczynienie (za uzdrowienie, ocalenie, urodzaj, szczęśliwy powrót z wojska),
- z okazji ślubów, jubileuszy lub ważnych wydarzeń rodzinnych/parafialnych,
- jako ślubowanie.
Data 11 maja może mieć znaczenie liturgiczne lub lokalne (np. wspomnienie jakiegoś świętego, odpust, rocznica rodzinna lub wydarzenie we wsi).
Kontekst lokalny
W województwie lubelskim jest kilka miejscowości o nazwie Zawada (m.in. w gminie Zamość, gminie Wąwolnica k. Puław, gminie Ostrówek k. Lubartowa). Nazwisko Hałasa (z poprzedniej kapliczki) jest szczególnie częste właśnie w powiecie zamojskim i tomaszowskim, więc najprawdopodobniej obie kapliczki znajdują się w Zawadzie koło Zamościa (gmina Zamość).Obiekt z 1904 r. i poprzedni z 1906 r. (fundacji Jakuba Hałasy) powstały w bardzo podobnym czasie – w okresie intensywnego stawiania przydrożnych krzyży i kapliczek na Lubelszczyźnie.
Podsumowanie
To przydrożny krzyż (Boża Męka) ufundowany lub poświęcony 11 maja 1904 roku. Stoi do dziś w Zawadzie (woj. lubelskie), jest regularnie dbały i ozdabiany kwiatami. Nie ma o nim szczegółowych publikacji w internecie – jak większość lokalnych fundacji z tego okresu – ale data i forma są typowe dla ówczesnej pobożności ludowej na tych terenach.”
źródło: GROK
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
