Dzisiaj kolejna relacja z Wyprawy Johanki, ponownie Dołhobyczów, na granicy państwa polskiego.
Zwiedzając Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Dołhobyczowie, stojący na wzniesieniu, z góry widoczna była świecąca kopuła cerkwi, którą postanowiliśmy zwiedzić.
Cerkiew św. Symeona Słupnika w Dołhobyczowie
„Cerkiew św. Szymona Słupnika – prawosławna cerkiew filialna w Dołhobyczowie. Należy do parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Hrubieszowie, w dekanacie Zamość diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Pierwszą cerkiew prawosławną w Dołhobyczowie wzniesiono przed 1472. Miejscowa parafia przyjęła następnie unię. W 1875 została przymusowo wcielona do prawosławnej eparchii chełmsko-warszawskiej w ramach likwidacji unickiej diecezji chełmskiej. Obecnie istniejąca świątynia powstała na początku XX wieku po pożarze starszej cerkwi. Autorem jej projektu był Władimir Pokrowski. Była to jedna z nielicznych w zaborze rosyjskim świątyń reprezentujących styl bizantyjsko-rosyjski w wariancie neobizantyjskim.
Cerkiew pozostawała siedzibą parafii w okresie międzywojennym, natomiast po przesiedleniach ludności ukraińskiej w latach 40. XX wieku została opuszczona i przeszła na własność Skarbu Państwa. Była użytkowana przez spółdzielnię „Samopomoc Chłopska”, następnie stała pusta. W 1967 Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny uzyskał zgodę na wznowienie w niej życia liturgicznego, jednak z powodu bardzo złego stanu technicznego zaniedbanego budynku plany te zarzucono. Budynek został zabezpieczony przed dalszą degradacją na początku lat 90. XX wieku, jednak dopiero w latach 2007–2010 diecezja lubelsko-chełmska przeprowadziła jego kompleksowy remont. W świątyni nie odbywają się regularne nabożeństwa z powodu braku ludności prawosławnej w miejscowości.
Budowla położona jest na skraju parku dworskiego w Dołhobyczowie, w południowo-wschodniej części miejscowości[1]. Nowy cmentarz prawosławny znajduje się dalej od świątyni[2].
Cerkiew wpisano do rejestru zabytków 28 marca 1988 pod nr. A/438 (nowy nr A/1555)[3].”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Cerkiew_św._Symeona_Słupnika_w_Dołhobyczowie#
Historia
„Pierwsza cerkiew w Dołhobyczowie. Budowa murowanej świątyni
Pierwsze informacje o prawosławnej cerkwi w Dołhobyczowie pochodzą z 1472[4]. Miejscowa placówka duszpasterska przyjęła następnie unię. Parafią prawosławną stała się ponownie w 1875 po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej. Następnie działała w strukturach dekanatu tomaszowskiego I eparchii chełmsko-warszawskiej, później – eparchii chełmskiej[5]. Drewniana cerkiew z XV w. istniała do początku wieku XX[4]. Nie była położona w tym samym miejscu, co obecna świątynia, ale 150 m dalej na północ, na wzniesieniu po wschodniej stronie drogi do Oszczowa. Istnienie starszej cerkwi upamiętnia obelisk z krzyżem prawosławnym i cerkiewnosłowiańską inskrypcją. Niezachowaną cerkiew otaczał cmentarz, również niezachowany (od dwudziestolecia międzywojennego jest to cmentarz wojskowy)[6].
Aktualnie istniejąca świątynia została wybudowana po pożarze starszej[7.1]. Jako moment budowy wymieniana jest data 1910[7.1], 1904[8][9], 1903–1904[4] lub 1900–1904[10]. Na obelisku upamiętniającym dawną cerkiew wskazuje, że istniała ona do r. 1904[2]. Autorem projektu nowego budynku sakralnego był architekt eparchii chełmskiej Władimir Pokrowski[10].
Do 1947
W dwudziestoleciu międzywojennym cerkiew początkowo nie była przewidywana do otwarcia – Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w 1919 nie uwzględniło placówki duszpasterskiej w Dołhobyczowie w wykazie projektowanych etatowych parafii prawosławnych. Mimo to cerkiew została udostępniona wiernym najpóźniej w 1923. Była to jedna z siedemnastu czynnych świątyń tego wyznania w powiecie hrubieszowskim, była świątynią parafii wchodzącej w skład dekanatu hrubieszowskiego diecezji warszawsko-chełmskiej PAKP[11].
Po II wojnie światowej i wysiedleniach Ukraińców w latach 40. XX wieku obiekt sakralny został porzucony[12]. W kwietniu 1947 w Dołhobyczowie pozostało jeszcze 386 prawosławnych, zaś w całym powiecie ich liczbę szacowano na 865 osób. W związku z tym PAKP ubiegał się o zachowanie parafii dołhobyczowskiej, jednak nie otrzymał zgody na rejestrację czynnej cerkwi. Z tego samego roku pochodzi okólnik Wydziału Społeczno-Politycznego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie, który negatywnie odnosił się do otwierania jakichkolwiek świątyń prawosławnych w powiecie. Ich działanie miałoby bowiem przyczyniać się do jego ukrainizacji[13]. Obecność wyznawców prawosławia w Dołhobyczowie, spotykających się na modlitwę w prywatnych domach, odnotowano także po 1947[14].”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Cerkiew_%C5%9Bw._Symeona_S%C5%82upnika_w_Do%C5%82hobyczowie#Historia
Architektura
„Budynek reprezentuje styl bizantyjsko-rosyjski[7.1] w wariancie neobizantyjskim[10]. Został wzniesiony na planie krzyża greckiego[4]. Nad jego środkową częścią położony jest ośmioboczny bęben, na którym posadowiono kopułę. Boczne ramiona krzyża przykrywają dachy o linii sklepień kolebkowych. Pomieszczenie ołtarzowe wzniesiono na planie prostokąta, zamyka je półkolista absyda. Z kolei nad przedsionkiem trójdzielnej budowli wznosi się zwieńczona latarnią z kopulastym hełmem dzwonnica. Dach przedsionka jest półkopulasty, trójpołaciowy[9]. Świątynię zdobią kolumienki o głowicach kostkowych oraz kostkowe i zygzakowe fryzy[22].
Architektura cerkwi dołhobyczowskiej była ewenementem na tle innych prawosławnych świątyń wzniesionych w okresie zaboru rosyjskiego. Zastosowany styl neobizantyjski w takiej formie reprezentowały oprócz niej tylko zbudowane według tego samego projektu Pokrowskiego cerkwie w Tomaszowie Mazowieckim (poświęcona w 1901) i w Rygałówce (z 1902)[22][a].
We wnętrzu świątyni znajduje się jednorzędowy ikonostas[7.2]. Został on zrekonstruowany razem z polichromiami w czasie ostatniego remontu[19] na podstawie zdjęć przechowywanych w archiwum we Lwowie[4]. Podczas renowacji uporządkowano także cmentarz prawosławny w Dołhobyczowie[19], wcześniej porzucony[1], i zrekonstruowano ogrodzenie[20].”
Film z miejsca zwiedzania
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
