Wracając z Gliwic z zakupów, postanowiliśmy wracać do Zawadzkiego nieco okrężną trasą, zwiedzając przy okazji, oto jedno z miejsc, jakie odkryłam i pragnę Państwu przedstawić.
Dwa słowa o wsi Wojska
„Wojska (niem. Woiska[4]) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojska_(Polska)
Historia nazwy wsi
„Nazwa wsi pochodzi od polskiej nazwy określającej wojsko i oznaczała osadę o charakterze militarnym, w której stacjonowali wojowie-rycerze.[potrzebny przypis]
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Woysca[5][6].
Po dojściu do władzy narodowych socjalistów od 1936 nazwę miejscowości zmieniono na całkowicie niemiecką Hubertusgrund[4].”
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojska_(Polska)#Nazwa
Spytałam GROK` a o ten krzyż
„To typowa górnośląska kapliczka przydrożna (lub krzyż z niszą na figurę) z końca XIX wieku we wsi Wojska (gmina Tworóg, powiat tarnogórski).
odtur.pl
Na podstawie zdjęć i dostępnych danych (m.in. z portalu odtur.pl) obiekt to kamienna/murowana budowla na postumencie: na szczycie stoi krzyż z metalową lub kamienną figurą Chrystusa Ukrzyżowanego, a w niszy w części środkowej umieszczona jest figura Matki Bożej (w niebieskim płaszczu, w stylu typowym dla XIX-wiecznych przedstawień, często z dekoracją kwiatową).
Całość otoczona jest kwiatami (chryzantemy i inne), co jest charakterystyczne dla lokalnych tradycji pielęgnacji takich miejsc. W okolicy widać ogrodzenie, drzewa (w tym sosny) i – na jednym ze zdjęć – bocianie gniazdo na słupie, typowe dla krajobrazu wsi w tej części Śląska.
odtur.pl
Lokalizacja i kontekst
- Współrzędne podawane dla kapliczki przydrożnej w Wojskach to ok. 50.486382, 18.657695 (okolice ul. Zakładowej).
- W miejscowości znajduje się też osobny krzyż przydrożny z 1893 r. przy skrzyżowaniu ul. Powstańców Śląskich i Szkolnej (ok. 50.485442, 18.664831). odtur.pl
Dokładna data fundacji, fundator czy ewentualna inskrypcja nie są szeroko opisane w dostępnych źródłach – wiele takich obiektów powstawało jako wota (za ocalenie, powrót z wojny, ochronę przed chorobami/zarazami lub po prostu jako wyraz pobożności mieszkańców).
Na Górnym Śląsku w końcu XIX w. (pod pruską administracją) stawiano liczne kamienne „Boże Męki” i kapliczki z figurami Maryi lub świętych, często z polskimi lub dwujęzycznymi napisami.
Kontekst wsi
Wojska to stara wieś, wzmiankowana już w XIII w. (w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis jako Woysca). Nazwa nawiązuje do „wojska”/wojów. Przechodziła przez księstwa bytomskie i toszeckie, husyckie najazdy, okresy węgierskie i pruskie (od 1742). Była objęta powstaniami śląskimi; w plebiscycie większość głosowała za Polską, ale ostatecznie znalazła się w Niemczech aż do 1945 r. W miejscowości stoi kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1934 r. (parafia w dekanacie toszeckim).
pl.wikipedia.org
Takie kapliczki pełnią funkcję lokalnych miejsc modlitwy, punktów orientacyjnych i elementu krajobrazu kulturowego – często pielęgnowanych przez mieszkańców (kwiaty, lampki, wieńce). Jeśli masz dodatkowe zdjęcia (np. z napisem na cokole) lub dokładniejszą lokalizację, mogę spróbować doprecyzować. W razie potrzeby warto zajrzeć do lokalnej parafii lub kronik gminy Tworóg, bo wiele szczegółów o fundacjach zachowało się tylko w przekazach ustnych lub w aktach parafialnych.
3 strony internetowe” koniec cytatu
źródło: GROK
Historia wsi
„Wojska powstała w XIII wieku, wzmiankowano ją w 1283, jest obok Połomi i Świniowic jedną z trzech najstarszych wsi w gminie. Była jedną z wsi wchodzących w skład księstwa Bytomskiego i po jego rozpadzie księstwa Toszeckiego zhołdowanego później przez Czechy. W połowie XV wieku należała do rycerza Boznikala Zworskiego, a następnie do Piotra Kokorsy. Między rokiem 1431 a 1433 okolica została złupiona przez husytów. Na krótko, pomiędzy 1474–1490, należała do Węgier. Po wojnie śląskiej w roku 1742 znalazła się w Królestwie Prus. Obszar był objęty II i III powstaniem śląskim. W czasie plebiscytu większość mieszkańców głosowała za przyłączeniem do Polski, mimo to nie weszła w skład II Rzeczypospolitej. W 1945 r. po deklaracji jałtańskiej o Polsce weszła w skład Polski Ludowej.”
źródło:https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojska_(Polska)#Historia
Film z miejsca zwiedzania
Podsumowanie
Jak widzicie, warto się rozglądać, my się zatrzymujemy i fotografujemy, a w domu szukam więcej wiadomości. Lepsze to niż siedzenie na kanapie.
Johanka
Informacje końcowe
wszystkie zdjęcia: Johanka albo Małżonek Johanki
zainteresowanych filmikami ze zwiedzania i wielbicielom śląskiej godki polecam mój kanał na You Tube
@johanka50okpl73
